Абат меў палкую душу - такую самую мелi напэўна айцы царквы, гэтыя сапраўдныя паэты-летуценнiкi, - i таму ён раптам разгубiўся, усхваляваны велiчнай i супакойнай прыгажосцю светлай ночы.

У невялiчкiм садку, залiтым пяшчотным святлом, стаялi радамi дрэвы, на сцежцы адбiваўся цень далiкатных галiнак, ледзь адзетых у зялёныя лiсточкi. Ад вялiзнага куста бружмелю, што прычапiўся да муру, лiлiся чароўныя салодкiя пахi, якiя расцякалiся духмянымi хвалямi ў цёплым паветры светлага вечара.

Ён пачаў дыхаць на поўныя грудзi, ён пiў паветра, нiбы вiно. Ён iшоў павольна, амаль забыўшыся ад замiлаванасцi i захаплення пра сваю пляменнiцу.

Выйшаўшы ў вёску, ён спынiўся, каб акiнуць вокам усю далiну, што была залiтая ласкавым святлом i патанала ў мяккiх i пяшчотных чарах светлае ночы.

Штохвiлiны даносiлiся кароткiя, нiбы металiчныя, гукi - гэта крычалi жабы ў ставе. Аднекуль здалёк даляталi спевы салаўя i складалiся ў дзiўную музыку, якая адганяла цяжкiя думкi i навявала лёгкiя летуценнi. Гэтая мяккая i пранiкнёная музыка была створана нiбыта для таго, каб пад яе гукi адорваць пацалункамi i аддавацца спакусам месячнага святла.

Абат рушыў далей, апанаваны нейкай млявасцю. Ён адчуваў сябе нiбы саслабелым, неяк раптоўна знясiленым. Яму хацелася сесцi i пасядзець, захапляючыся Богам i яго стварэннем.

Унiзе, паўтараючы выгiны рачулкi, вiўся доўгi рад таполяў. Лёгкая смуга, што ў промнях месячнага святла зiхацела срэбным бляскам, вiсела па-над берагам i, нiбы нейкая бязважкая i празрыстая вата, засцiлала пакручастую змейку вады.

Святар зноў спынiўся, прасякнуты да глыбiнi душы растучым нястрымным замiлаваннем.

I iм пачаў авалодваць сумлеў, у грудзях паднялася нейкая няясная трывога. Зноў пачалi самi па сабе ўзнiкаць заўсёдныя пытаннi.

Нашто Бог стварыў усё гэта? Калi ўжо ноч прызначана, каб спаць, нi пра што не думаць, адпачываць, забыцца пра ўсё, дык чаму ж тады яна прыгажэйшая за дзень, пяшчотнейшая за свiтаннi i вечары? Чаму месяц, якi так павольна i спакушальна праплывае па небе, больш паэтычны, чым сонца, i такi таямнiчы, што, здаецца, створаны на тое, каб асвятляць рэчы занадта далiкатныя i патаемныя для сонечнага святла? Нашто ён развейвае начную цемру?