А дома Жвiроўскi-сын так, як раней. Дома слiзкi, вiхлясты погляд Жвiроўскага-бацькi заўсёды блукае, сочыць за сынам. Прыглядаецца бацька да сына, быццам наскрозь яго працiнае, нутро ўсё хоча ўбачыць. Баiцца стары, каб не згубiць роднага сына, каб не дапусцiць яго ў лапы злосных варожых людзей.

I адчувае стары, з страхам, з трывогай нямой адчувае, што робiцца нешта ў сыне, што не той ужо ён. I напружвае сiлы свае, каб не выпусцiць з рук, каб затрымаць, захаваць хлапца ў спрадвечных дзядоўскiх звычаях, у набожнай строгай сумленнасцi.

Жвiроўскi-сын прынёс новыя прыгожыя кнiжкi. Кнiжкi заўсёды ляжалi пярэстым, стройным грудком на акне. Ляжалi цiха, спакойна, - нiбыта што. А Жвiроўскаму-бацьку яны здавалiся чымсьцi жывым i калючым, як вожык. Бачыў ён у пярэстым стройным грудку нешта злосна чужое, варожае, бачыў пагрозу едкую ў чырванi вясёла размаляваных вокладак, у страшнай незразумеласцi новых нечуваных слоў.

Лёг невялiчкi цiхi грудок бярэмем цяжкiм на свядомасць Жвiроўскага-бацькi, прыцiснуў страхам тупым, нямою трывогай. Лез невялiчкi цiхi грудок востра назойлiвай плямай у вочы старыя, балюча калоў сваiм маўчаннем затоеным. Турбаваў, жыцця не даваў Жвiроўскаму-бацьку.

I нешта раз, топячы печку, стары Жвiроўскi спалiў сынавы кнiжкi. З злараднай дзiкай усмешкай на зморшчаным твары чакаў, калi вернецца сын.

Сын прыйшоў i спытаўся:

- Татка, дзе мае кнiжкi?

Бацька жыдкiм вiхлястым поглядам поўзаў па цёмным кутку. Блукала на твары зларадна дзiка ўсмешка.

- Няма кнiжак. Малы ты яшчэ, каб чытаць iх.

Выйшла так, што зiрнуў пасля гэтага бацька на сына, i тая дрэнная, дзiкая ўсмешка, злараднасць тая маўклiвая, - з кнiжак варожых, з успамiнаў аб iх, аб расправе над iмi, супраць волi самога Жвiроўскага-бацькi перанеслася на сына, на атарапелую постаць яго, на едка чырвоны гальштук на шыi.

У адказ вочы Жвiроўскага-сына завастрылiся тонкiмi iголкамi злосцi.



13 из 16