Кожны чацвер да iх на вулiду Райнуар прыходзiла снедаць цётка Берта з сынам. Яна вельмi растаўсцела, зрабiлася сумная i ўвесь час уздыхала, але рукi i твар у яе па-ранейшаму заставалiся гладкiя, белыя, i Люсьену хацелася ўбачыць яе распранутаю. Кладучыся спаць, ён уяўляў, што гэта было быццам зiмнiм вечарам у Булонскiм лесе i быццам яе знайшлi голую на якой-небудзь прасецы, яна дрыжала, скрыжаваўшы на грудзях рукi, i ў яе была гусiная скура, а нейкi падслепаваты прахожы кратаў яе кiйком i казаў: "Што гэта яшчэ тут такое?" Са сваiм стрыечным братам Люсьен не заўсёды ладзiў: Рыры быў цяпер прыгожы i нават крыху занадта зграбны малады чалавек, ён вывучаў фiласофiю ў Лаканалi, але нiчога не разумеў у матэматыцы. Люсьен не мог пазбавiцца ад думкi, што Рыры, якому мiнула сем гадоў, усё яшчэ клаў у штаны, а потым хадзiў, шырока, як качка, раскiрэчыўшы ногi, i гэтак бязвiнна казаў, пазiраючы светлымi вачыма на маму: "Ды ну, мама, нiчога я не зрабiў, ну праўда". Люсьену было брыдка браць Рыры за руку. Але ён стараўся быць з братам прыязны i тлумачыў яму свае заданнi па матэматыцы; яму часта даводзiлася перамагаць сябе, каб не раззлавацца, бо Рыры быў надта няцямлiвы. Але Люсьен нiколi не даваў сабе волi i захоўваў роўны i вельмi спакойны тон. Панi Флёр'е лiчыла, што ў Люсьена шмат далiкатнасцi, але цётка Берта нiякай удзячнасцi яму не выказвала. Калi ён прапаноўваў растлумачыць Рыры якi-небудзь урок, яна чырванела i, ёрзаючы на крэсле, адказвала:
- Ды не, не, ты вельмi добры, мiлы Люсьен, але Рыры ўжо вялiкi. Ён i сам усё можа, калi захоча; не трэба, каб ён прывыкаў разлiчваць на iншых.
Аднойчы панi Флёр'е нечакана сказала Люсьену:
- Можа быць, ты думаеш, што Рыры табе ўдзячны за ўсё, што ты робiш? Дык вось, мой маленькi, - не; ён кажа, што ты задзiраеш нос, Мне гэта твая цётка Берта сказала.
Мацi гаварыла вельмi мiлагучным тонам i з вельмi лагодным выглядам, i Люсьен зразумеў, што яна шалее ад гневу. Гэта яго цьмяна заiнтрыгавала, але ён не знайшоў, што адказаць. Назаўтра i паслязаўтра ён быў вельмi заняты ўрокамi, i гэта гiсторыя вылецела ў яго з галавы.