
– Genewa to nie Zurych – odpowiedziała Teresa. – Na pewne będzie mi tam przeszkadzać mniej niż w Pradze.
Człowiek, który pragnie opuścić miejsce, w którym żyje, nie jest szczęśliwy. Dlatego Tomasz przyjął pragnienie emigracji Teresy jak winny przyjmuje wyrok. Podporządkował mu się. i pewnego dnia znaleźli się wraz z Teresą i Kareninem w Szwajcarii.
11.
Kupił łóżko do pustego mieszkania (na inne meble nie mieli na razie pieniędzy) i rzucił się do pracy z wściekłą zaciętością człowieka, który zaczyna po czterdziestce nowe życie.
Kilkakrotnie dzwonił do Sabiny do Genewy. Miała szczęście, że wernisaż jej wystawy odbył się na tydzień przed rosyjską inwazją: szwajcarscy miłośnicy sztuki dali się porwać fali sympatii dla małego kraju i wykupili wszystkie jej obrazy.
– Dzięki Ruskim stałam się bogata – śmiała się przez telefon i zapraszała Tomasza do swojej nowej pracowni, która ponoć nie różni się zbytnio od tej, którą Tomasz znał w Pradze.
Chętnie by ją odwiedził, ale nie znalazł żadnej wymówki, która by mogła Teresie wytłumaczyć jego wyjazd. Sabina przyjechała więc do Zurychu. Zatrzymała się w hotelu. Tomasz przyszedł do niej po pracy, zadzwonił z recepcji, a potem wszedł na górę. Otworzyła mu. stojąc przed nim na swych pięknych, wysokich nogach, rozebrana, tylko w biustonoszu i majtkach. Na głowie miała czarny melonik. Patrzyła na niego długo bez ruchu i nic nie mówiła. Tomasz milczał. Potem uświadomił sobie nagle, że jest wzruszony. Zdjął z jej głowy melonik i położył go na szafce koło łóżka. Potem kochali się nie przemówiwszy do siebie ani słowa.
Kiedy odchodził z hotelu do swego szwajcarskiego mieszkania (w którym już dawno stały stół, krzesła, fotele, leżał dywan), powtarzał sobie z radością, że niesie ze sobą swój sposób życia jak żółw nosi swój dom.
Ale właśnie dlatego, że niósł swój sposób życia zawsze ze sobą, Teresa miała ciągle takie same sny.
