Czescy przywódcy zostali porwani przez rosyjską armię jak zbrodniarze, nikt nie wiedział, gdzie się znajdują, wszyscy drżeli o ich życie i nienawiść do Rosjan odurzała ludzi jak alkohol. Było to pijane święto nienawiści. Czeskie miasta były ozdobione tysiącami malowanych ręcznie plakatów pełnych pogardliwych i ironicznych napisów, epigramów, wierszyków, karykatur Breżniewa i jego armii, z której wszyscy wyśmiewali się jak z cyrku analfabetów. Ale żadne święto nie może trwać wiecznie. W międzyczasie Rosjanie zmusili zaaresztowanych przywódców czeskich, żeby podpisali w Moskwie coś w rodzaju kompromisu. Dubczek powrócił z tym do Pragi i czytał przez radio swe przemówienie. Po sześciodniowym więzieniu był tak zdruzgotany, że nie mógł mówić, jąkał się, z trudem chwytał oddech, tak że między poszczególnymi zdaniami zapadały niekończące się, niemal półminutowe pauzy.

Kompromis uratował kraj od najgorszego: od egzekucji i masowych wywózek na Sybir, których wszyscy się bali. Ale jedna rzecz stała się jasna: Czechy będą musiały ukorzyć się przed zdobywcą: już zawsze będą się jąkać i z trudem chwytać oddech jak Aleksander Dubczek. Święto się skończyło. Nadszedł powszedni dzień poniżenia.

Wszystko to mówiła Teresa Tomaszowi, a on wiedział, że ma rację, ale że pod tą racją kryje się inna, bardziej podstawowa przyczyna, dla której Teresa chce wyjechać z Pragi: jest nieszczęśliwa.

Najpiękniejsze dni swego życia przeżyła fotografując na praskich ulicach rosyjskich żołnierzy i igrając z niebezpieczeństwem. To był jedyny okres, w którym telewizyjny serial jej snów przerwał się i jej noce były szczęśliwe. Rosjanie przynieśli jej na czołgach spokój wewnętrzny. Teraz, kiedy święto minęło, znów boi się nocy i pragnie przed nimi uciec. Dowiedziała się, że istnieją okoliczności, w których może czuć się silna i spokojna i pragnie teraz pojechać w świat w nadziei, że je gdzieś odnajdzie.

– A czy ci nie przeszkadza – spytał Tomasz – że Sabina również wyemigrowała do Szwajcarii?



20 из 240