Opowiadania zaczerpnięto z następujących wydawnictw: A. Dnieprow, Urawnienija Maxwella, 1960

Jantarnaja Komnata, 1961

Fantastika 1962 god Almanach prikluczenij

Zawartość zbioru

1. A. Szalimow: Ostatni z Atlantydy (przeł. Zygmunt Burakowski)

2. A. Dnieprow: Równania Maxwella (przeł. Waldemar Kiwilszo)

3. A. Dnieprow: Formuła nieśmiertelności (przeł. Jerzy Herlinger)

4. S. Gansowski: Kroki w nieznane (przeł. Jerzy Litwiniuk)

5. G. Anfiłow: Radość czynu (przeł. Jerzy Herlinger)

6. A. Gromowa: Glegi (przeł. Janina Karczmarewicz-Fedorowska)

7. A. i B. Strugaccy: Wspaniale urządzona planeta (przeł. Eligiusz Madejski)

Przedziwną tę historię opowiadał don Antonio Salvator di Riveira — stary językoznawca i kustosz muzeum w Porto Alte na Maderze. Gdzie kończy się w niej prawda? Gdzie zaczyna fantazja? Niechże osądzi sam czytelnik.

Portret, który oglądałem w muzeum Atlantydy, nosi datę 1889, został więc namalowany na długo przed pojawieniem się znanej pracy Alberta Einsteina o względności czasu. W dodatku pośpiech, jaki przejawił przeor klasztoru, by wejść w posiadanie kluczy od podziemia…

Zresztą zacznę od początku.

Realizując program Międzynarodowego Roku Geofizycznego, prowadziliśmy na Atlantyku badania oceanograficzne. W Zatoce Biskajskiej zaatakowała nas gwałtowna burza. Huragan uszkodził mechanizm sterowy i zniósł lekki szkuner daleko na południowy zachód.

Weszliśmy do portu w Funchal na remont i przebałaganili tam ponad dwa tygodnie.

Z wykształcenia jestem geologiem morza. Znalazłszy się na Maderze, starałem się nie marnować czasu. Całymi dniami łaziłem po skalistych górach wulkanicznego pochodzenia. Cieszył mnie fakt, że mogę bliżej poznać atlantyckie dno, a raczej ten jego kawałek, który ruchy skorupy ziemskiej zmieniły w niewielką górzystą wyspę.