Генрых Бёль

Рызыка пiсьменства

Пераклад: Алесь Пяткевiч

Сем гадоў таму я наведаў выдаўца аднаго вядомага часопiса, каб прапанаваць яму свой рукапiс; калi мяне запрасiлi, я падаў яму рукапiс - гэта было апавяданьне - але ён нават не зiрнуў на яго, паклаў яго на адзiн са стосаў, якiмi быў завалены ягоны пiсьмовы стол, загадаў сакратарцы падаць мне фiлiжанку кавы, сам выпiў шклянку вады i сказаў: "Я прачытаю ваш рукапiс, але пазьней, можа, праз пару месяцаў - бачыце, колькi тут усяго ляжыць. Але адкажыце мне на адно пытаньне, на якое нiхто з вашых папярэднiкаў - сёньня ранiцай у мяне перабывала ўжо сямёра - ня здолеў даць здавальняльнага адказу: чаму так шмат генiяў i толькi так мала мэнэджэраў майго ўзроўню. Я люблю часопiс, якi раблю, але я б не памёр, калi б мне прывялося вярнуцца да майго былога занятку: я быў кiраўнiком рэклямнага аддзелу на фабрыцы лёзаў да галеньня i адначасова пiсаў тэатральную крытыку, бо гэта мне падабалася. Вы таксама недзе стала працуеце?"

- На гэты момант я супрацоўнiк адной статыстычнай установы.

- I вы ненавiдзiце гэты занятак, лiчыце, што ён зьневажае вас?

- Не, - сказаў я, - я не ненавiджу i нi ў якiм разе не лiчу, што ён мяне зьневажае; праз гэты занятак я зарабляю на пражыцьцё - хоць i хутчэй мала, чымся шмат - для жонкi i дзяцей.

- Але вы адчуваеце патрэбу ехаць кудысьцi з гэтымi пакамечанымi, кепска надрукаванымi рукапiсамi цi дасылаць iх поштаю, i, нават калi ўсе яны вяртаюцца, несупынна пiсаць новыя?

- Так, - сказаў я.

- А чаму вы гэта робiце? Добра разважце ваш адказ, бо ён заразом будзе адказам на маё першае пытаньне.

Мне яшчэ нiколi не задавалi такога пытаньня, i я разважаў; рэдактар жа ўчытаўся ў маё апавяданьне.

- Я ня маю, - сказаў я нарэшце, - ня маю iншага выбару.

Рэдактар узьняў вочы ад рукапiсу, падняў бровы i сказаў: