
Рэнэсанс, справакаваны iдэяй гуманiзму (цi наадварот?), паспрыяў разьняволеньню эгаiзму, надаў яму iмпульс для выяўленьня раней прытоенага патэнцыялу.
Сэнс чалавека - чалавек. Сам дзеля сябе, сабою цалкам i абсалютна завершаны. Найвялiкшая каштоўнасьць.
Наймагутную духоўную крызу не змаглi стрымаць нi контррэфармацыя XVI-XVII стагодзьдзяў, нi камунiзм XX. Зрэшты, чаму крыза?
Напэўна, ужо сёньня мы можам разглядаць гiсторыю чалавецтва як эвалюцыю эгаiзму. Ад iнстынкту самазахаваньня да пабытовага эгаiзму i далей праз гуманiзм да татальнай самадастатковасьцi.
Гуманiзм паступова выцiскае хрысьцiянства, як i ўсе iншыя не-эгаiстычныя канцэпцыi прысутнасьцi чалавека ў сьвеце. Апошняй яго ахвярай стаўся калектывiзм.
На зыходзе XX стагодзьдзя эгаiзм няўмольна датрушчвае тыя iдэi, якiя яшчэ месьцяцца па-за асобай. Чалавек перакулiў сьвет на сябе, i эгаiзм заняў мейсца пануючай духоўнай iдэi.
Ёсьць тое, што ёсьць, i калi эгаiзм перамог усе iншыя магчымасьцi быцьця, то, значыць, сапраўды няма ў прасторы i часе нiчога, што было б больш значным за чалавека. Значыць, i сапраўды няма нiчога больш важнага за гэтыя семдзесят кiло костак, тлушчу, цяглiц i вадкасьцi чырвонага колеру, зьмешчаных у колькi там мэтраў бляклай скуры.
Але, але... Рэч у тым, што асабiста я не хачу быць месьцiшчам абсалютнага сэнсу, бо ня бачу ў сабе, зь якога боку нi глядзеў, адпаведнага абсалюту зьместу. Больш таго, з кожным днём для мяне робiцца выразьнейшым разуменьне канчатковай бессэнсоўнасьцi асобнага чалавека, якая вынiкае зь яго неабавязковай прысутнасьцi ў жыцьцi.
Пакiнуўшы слоўныя мудрагельствы, сфармулюем гэта гранiчна проста, быў асабiста ты альбо цябе не было i нiколi ня будзе - усё адно. I таму ў сьветапоглядным сэнсе менш за ўсё мяне цiкавiць маё Я, а калi цiкаўнасьць усё ж узьнiкае, я адразу бачу, як з-пад яе покрыва вытыркаюцца рожкi эгаiзму.
Я - голы чалавек на скразьняках часу, i калi шукаць нешта вартае ў зьвязку з маёй асобай, то гэта ня я сам, а мой этнас ува мне.
