- Ды гэты хлыст ударыў яго, нi знаю, камянём цi чым.

- Хлыст? Калi гэта?

- Ну от цяперака.

- А дзе-ж ты яго вiдзiў?

- У Гараватцы, дзе-ж...

- Ён цяперака ў Гараватцы? Ты нi манiш?

- Чаго буду манiць... кажу, што на свае вочы вiдзiў.

- Дык гэта ён, мусiць, тамака iз Косьцiкам Сабакевiчам, - сказала мацi.

- Ты яго самога толькi спаткаў цi яшчэ каго? - перапытаў бацька.

- Самога. Але мне выдалася, што чуў гаворку. Быў нехта другi, мусiць.

- Дык пэўна Косьцiк там зь iм, - сказала тонам, што не пакiдаў нiякага сумлеву, мацi.

- Чаму гэта iкраз Косьцiк? Адкуль там ён? - дамагаўся пастух.

- А ты ня чуў?

- Што чуў?

- Што сягоньнiка на фэсьця ў Гацях нехта бальшавiцкiя ахвiшкi параскiдаў...

- Так? - зьдзiвiўся Янук. - А мне-ж гэтыя, каб iх халера, доктаравы нiчога не сказалi.

- Так i ведай, што гэта Сабакевiчавых рук нi мiнула.

- Глядзi ты што. Дзiва, што Лявон так на мяне сыкнуў. Ну, ды я пабягу, бо ўжо позна.

- Янучок!

- Чаго?

- Iдзi, хоць штаны й кашулю пiрадзень, а то як ты ў латаных на людзкое вока...

- Адзе-ж яны?

- Я табе зараз дам.

Пайшлi з маткай у хату. Было там душна й цёмна. Упоцемку ўмiг зьмянiў Янук вопратку й вышмыкнуў на вулiцу.

- Янук! - гукнуў бацька.

- А што, тата?

- Ты-ж глядзi тамака нi кажы нiкому, што ў Гараватцы хлыста вiдзiў. Чаго добрага, бяда прычэпiцца, - папярэдзiў Пракоп Бахмач на дарогу сына.

- Што я дурны?! - адгукнуўся хлапец i шыбнуў у глыб вёскi.

IV

Косьцiк Бурак, пазьней празваны Сабакевiчам, быў сынам гаспадарлiвага серадняка. Бацька Паўлюк меў ладны кавалак урадлiвае зямлi, прыдзелены ў часе выхаду вёскi на хутары пры самым лiтоўскiм балоце.

- Гэта каб на добрае, - мяркаваў цi раз Паўлюк, - дык жыць-бы, пажываць ды песенкi пiяць...