Także w dziedzinie kultury zmiany przybierały charakter eksplozji. W muzyce, na przykład, wszelkie ustalone pojęcia zostały postawione na głowie. Pojawiły się określenia w rodzaju: elementy politonalne, skala chromatyczna czy atonalny ekspresjonizm. W roku 1910 Arnold Schonberg ogłosił swoje „Trzy utwory na instrument klawiszowy, opus II”, czym zapoczątkował rewolucję w muzyce. W roku 1913 Igor Strawiński wywołał w Paryżu skandal premierą „Święta Wiosny”. Dzikie, pogańskie dźwięki i rewolucyjna rytmika, to było za wiele dla uroczyście wystrojonej paryskiej publiczności, słuchacze wstawali z miejsc i opuszczali salę.

Ale nowa muzyka pojawiła się po to, by zostać. Wielu poszło śladem łamiących tradycje, byli wśród nich i wielcy kompozytorzy, i pospolici naśladowcy. Popłynęła fala szalonych eksperymentów, z najrozmaitszymi brzmieniami, dwunastotoniczną skalą i przenikliwymi, mistycznymi zgrzytami.

Dla Ludzi Lodu miało to mieć katastrofalne następstwa, ale oni jeszcze o tym nie wiedzieli; nigdy się specjalnie muzyką nie zajmowali i rzadko kiedy miewali czas, żeby pójść na koncert.

Pojęcia nie mieli o tym, że dzieją się straszne rzeczy.

Aż do czasu, gdy młody szaleniec Vetle miał nocną wizytę.

Wiele się jednak wydarzyło, zanim ta noc nadeszła.

Tam gdzie wielka hiszpańska rzeka uchodzi do morza, utworzyła się w ciągu tysiąca lat ogromna delta, mokradła tak rozległe, że z jednego brzegu drugiego nie było widać.

Na mokradłach, to tu, to tam, znajdowały się wzgórza i suche wzniesienia, wysokie, porośnięte trawą, lub nagie skały.

Na jednym z takich wzniesień rozłożyło się stare zamczysko. Zabudowania kryły się pośród niewielkiego, obumarłego lasu, otoczonego ze wszystkich stron wodą. Gdzieniegdzie tylko widziało się małe wysepki, a poza tym jedynie mokradła. Obecnie las już całkiem wyginął, zamczysko zamieniło się w ruinę, ledwie z daleka widoczną, a bagna zostały w dużej mierze osuszone. Ale wtedy, w roku 1914, zamczysko pośród bagien wciąż służyło ludziom.



6 из 191