— A więc trzyma nas mocno w garści Bogini Historycznej Konieczności?

— Psychohistorycznej Konieczności — poprawił go spokojnie Barr.

— A jeśli skorzystam ze swej prerogatywy — z wolnej woli? Jeśli zdecyduję się uderzyć w przyszłym roku albo postanowię nie atakować w ogóle? Jak giętka jest ta Bogini? Jak zaradna? Barr wzruszył ramionami.

— Może pan zaatakować teraz lub nigdy, jednym statkiem lub wszystkimi siłami Imperium, może pan użyć presji ekonomicznej, wypowiedzieć otwarcie wojnę lub uderzyć podstępem. Niech pan robi, co pan zapragnie, korzystając w najwyższym stopniu z wolnej woli. I tak pan przegra.

— Z powodu martwej ręki Hariego Seldona?

— Z powodu martwej ręki — jeśli pan to tak określa — matematyki ludzkiego zachowania, ręki. której nie można ani powstrzymać, ani zwrócić w inną stronę, ani opóźnić jej ruchu.

Patrzyli sobie przez chwilę w oczy, nic nie mówiąc, aż w końcu generał odstąpił do tyłu. Powiedział:

— Podejmuję wyzwanie. Martwa ręka przeciw żywej woli.

Imperator

»Cleon II potocznie zwany Wielkim. Ostatni silny władca Pierwszego Imperium. Jego długie panowanie było okresem politycznego i kulturalnego odrodzenia. Najczęściej jednak jego imię pojawia się w fantastycznych opowieściach w związku z Bel Riosem, toteż dla zwykłych ludzi jest on po prostu „Panem Riose'a”. Wypadki, które zdarzyły się w czasie ostatniego roku jego panowania nie powinny przesłonić czterdziestu lat…«

Encyklopedia Galaktyczna

Cleon II był Władcą Wszechświata. Cleon II cierpiał na bolesne, lecz nierozpoznane schorzenie. Dziwnym zbiegiem rzeczy, charakterystycznym dla ludzkich losów, te dwa stwierdzenia nie wykluczają się wzajemnie ani nie są szczególnie niespójne. Historia dostarcza aż nadto podobnych przykładów.



24 из 238